Shorties.nl  -

Eerdere dagelijkse foto's

Afgelopen maandag reden er voor het eerst treinen van en naar het nieuwe station Amersfoort Vathorst.

De verbinding naar het hoofdstation duurt volgens de claim van de NS, schreeuwend aangebracht op de stationsklok, slechts vijf minuten.

Hooglanderveen ligt slechts op een steenworp afstand van het nieuwe station. Hooglanderveen beschikte vanaf 1863 tot in de eerste helft van de twintigste eeuw ook al over een station, zie deze foto op stationsweb.nl.

Ook de busdienst naar Vathorst stopt bij het nieuwe station.

Eerdere dagelijkse foto's

Eerdere dagelijkse foto's

http://amersfoortcam.vedor.nl

Dit weekend is het festival Proef Amersfoort. Voor mensen zonder paraplu ook via de webcam te bezoeken; je mist dan wel de geuren en de lekkernijen natuurlijk

N.b. de site is van de gemeente Amersfoort. De plugin is volgens mij gewoon veilig.

Eerdere dagelijkse foto's

Serienummer 20*

In dit artikel laat ik wat van de heel bijzondere seinsleutels zien, die zijn gemaakt door Ron Ayling G3YUH. In de jacht naar de beste sleutel voor zichzelf, maakte Ron bijna 60 sleutels met een nogal andere filosofie dan gebruikelijk. Daarnaast zien ze er prachtig uit en vaak zeer onconventioneel.

Ron schreef mij:

Hi John

Leuk van je te horen. In eerste instantie begon ik met sleutels verzamelen. Ik stopte daar op een gegeven moment mee om meerdere redenen. Belangrijkste was dat de seinsleutels die ik eigenlijk wilde, zich gewoonlijk ver buiten mijn prijsbereik bevonden. Bovendien kun je natuurlijk blijven doorgaan met verzamelen, desnoods tot in het oneindige :) !!

Daarnaast bedacht ik mij vaak hoe saai de meeste sleutels eigenlijk zijn. Totaal geen fantasie. Om die reden ben ik in eerste instantie gaan kijken naar zelfgebouwde sleutels. Maar ik ontdekte al snel dat hier precies hetzelfde gold. Mensen die sleutels maken zijn gewoonlijk voormalige machinebouwers of mensen die veel van metaalbewerking weten, maar die heel terughoudend zijn in hun ontwerpen. Dus besloot toen maar om zelf een aantal sleutels te gaan maken.

Ik heb geen enkele vooropleiding in metaalbewerking, anders dan de zeer basale kennis van school, veel te lang geleden :) Daarnaast zijn mijn sleutels anders dan welke andere zelfgebouwde sleutels ook die ik heb gezien, voornamelijk omdat ik geen perfectionist ben. Ik zorg niet voor een perfecte afwerking van mijn sleutels. Zodra ik er eentje ver genoeg heb om te gebruiken denk ik meestal al aan het volgende ontwerp :() Ik gebruik verder in het geheel geen meetgerei. Alles wordt op het oog gemaakt, gewoon uit mijn hoofd. Op wat eenvoudige schetsjes na op een stuk oud papier. Verder maak ik ze puur voor de lol als hobby, niet speciaal om te verkopen. De enige reden dat ik ze verkoop, is om zo weer nieuw messing te kopen en gereedschappen, omdat mijn liefhebberijen nou eenmaal zichzelf moeten bedruipen. Ik ben gepensioneerd en ik moet leven van een beperkt budget :((

Ik maak alleen handsleutels. Ik ben niet echt geïnteresseerd in bugs of paddles, of in replica's. Wel maak ik een sleutel vaak een beetje 'in de stijl van'. Een aantal zijn gewoon sleutels 'voor de lol', andere zijn heel ongecompliceerd terwijl weer andere heel serieuze gebruiksapparaten zijn. Alle sleutels zijn wel op een of andere manier experimenteel, in werking en in constructie.

Ik verbeter voortdurend mijn vaardigheden op dit gebied, en mijn vroege sleutels waren wat dat betreft tamelijk eenvoudig. Dat is waarschijnlijk ook juist hun aantrekkingskracht denk ik. Ik ben heel verbaasd over de prijzen waarvoor ze soms verkocht zijn en waar naartoe helemaal!!

Sleutel nummer 20 was een van mijn eerdere projecten toen ik experimenteerde met sleutelwerking met een bladveer. Ik heb de sleutel vaak gebruikt, en hem alleen verkocht omdat ik een andere heb gemaakt die me nog beter bevalt Nummer 20 is een prototype dat regelmatig is gemodificeerd voordat hij te koop werd aangeboden. Mijn eigen voorkeur is een sleutel met een zacht aandoende snelle werking, en zo kom ik vaak terecht bij een dergelijk ontwerp. Hoe deze sleutel aanvoelt is tamelijk ongebruikelijk. Hoe dan ook, ik kan dagenlang doorgaan over zelfgebouwde sleutels

hartelijke groeten van Ron g3yuh... 

Serienummer 42: Gemengd metalen hybride balancering

Serienummer 41: Spoorweg 'tapper' type - zeer onconventioneel

Serienummer 45: Experimenteel sleutelontwerp met zwaartekrachtwerking, gebaseerd op eerdere experimenten met zwaartekrachtwerking. Hij is voorzien van een hefboom met een schuivend gewicht. Door het gewicht kan het zwaartepunt van de hefboom worden veranderd, om zo een betere 'feel' van de sleutel te bewerkstellingen. Naast het instelbare gewicht heeft de sleutel ook nog een traditionele spiraalveer.

Serienummer 50: Deze sleutel is mede gemaakt om het bereikte aantal van vijftig te vieren door een zeer extravagante sleutel te bouwen. De sleutel is op dit moment nog niet helemaal klaar. De onderste twee van de vier messing hefboomstaven hebben glijdende gewichten om het zwaartepunt in te kunnen stellen. De (zwarte) tweede knop wordt gebruikt om ook het kantelpunt van de hefboom te kunnen verstellen. Daarnaast kan de veerkracht worden ingesteld met een hendel in plaats van een instelschroef, een echte nouveauteit. Deze sleutel is te koop voor  £100 (€ 150)

Serienummer 51: Nog steeds in de experimentele fase, deze 'vingersleutel' (tapper) waarvoor een onconventionele manier van sleutelen nodig is. Ron denkt alweer na over model 2, die een aantal verbeteringen zal bevatten, voortgekomen uit dit ontwerp.

Serienummer 55: Deze kleine sleutel is gemaakt van overgebleven materialen van eerdere projecten. Ron: "In tegenstelling tot de meeste geïmproviseerde ontwerpen werkt deze sleutel extreem goed met een een prettige, stille, solide, vrije werking, die gewoonlijk slechts zeer moeilijk te bewerkstellingen is in dergelijke kleine sleutels. Hij is voorzien van kleine, maar kwalitatief zeer hoogwaardige kogellagers, die in de kleine cilindervormige lagerhouders zijn geplaatst. Een tamelijk unieke sleutel."

Serienummer 20 is een prototype. Ron: "Deze sleutel is gebouwd om het dubbele bladveersysteem te testen, dat in veel van de duurdere sleutels wordt gebruikt, waar het kantelpunt van de sleutel een stevige bladveer is. De spanning van die bladveer wordt deels weer teniet gedaan door een meer softe spiraalveer. Dit geeft een snelle werking die al met een lichte druk te activeren is. Ervaren telegrafisten gebruiken het 'stuiten' dat hierdoor in de sleutel aanwezig is om hun seinsnelheid te vergroten. Het is een sport die je net als goede wijn moet leren waarderen. Dit is in ieder geval geen seinsleutel voor beginners. De constructie is ongebruikelijk, een platte messing strip met boutjes en moeren, een houten voet en een beukenhouten knop."*

Op het typeplaatje staat: "MASTER KEY PROJECT - SEPT 2005"*

Deze foto, gemaakt door Ron laat de details van het prototype goed zien.

Ron had nog enkele aanvullende opmerkingen:

Er is een klein punt dat nog wel belangrijk is om op te merken, voor het geval iemand in de verleiding komt om zelf ook een sleutel te gaan bouwen en dat duidelijk op deze foto van mij aan mijn oude draaibank, te zien is. Dat is dat bescherming van de ogen zeer belangrijk is...

Een paar happen vlees die ontbreken uit een of ander stuk aanwijsgereedschap, dat hoort er gewoon bij :) Maar de ogen zijn van een andere orde!!! En een goede veiligheidsbril die je zelfs met bril op kunt dragen is via eBay al te krijgen voor 3 euro of zo!!

Ron Ayling's website:
http://www.atdi24.dsl.pipex.com/more_on_morse_keys2.htm

Foto's zijn gemaakt door Ron Ayling, behalve die, aangegeven met *

Eerdere dagelijkse foto's

Serial number 20*

Here are some of the very special morse keys made by Ron Ayling G3YUH. In the pursuit of the best key for himself, Ron made almost 60 morse keys with a somewhat different philosophy. Next to that they look really beautiful and often very unconventional.

Ron wrote to me:

Hi John

Nice to hear from you. Well originally I started a key collection but I gave up collecting for a few reasons, mainly the keys I really wanted were usually out of my price range and also you could collect keys forever and still find more :) !! Also I used to think how boring most of them were, no imagination, so I started to look at homebrew keys, and really the same applied there. Guys that could make keys were usually ex machinists or knew a lot about metalwork, but seemed a bit timid in some of their designs. So I decided to have a go at making a couple of keys myself.

I have no training in metalwork at all other than the very basics from school, too many years ago :) Also my keys are different from any Homebrew keys I've seen, mainly as I'm not a perfectionist. I don't put a fine finish on my keys as soon as I've got one far enough to use it, I'm usually thinking about another design :() I don't use any measurements at all. It's all done by eye out of my head, except for a few basic sketches on the nearest bit of scrap paper, and its just for fun as a hobby. I don't make them to sell as such, the one and only reason I sell them is to buy more brass and tools as all my hobbies have to be self financing, as I'm retired and funds are limited :((

I only make straight keys. I'm not really interested in bugs or paddles, or replicas really. Though I often make a key "In the style of", so to speak. Some are just "Fun" keys, others are really quite straightforward, and others serious sending machines. All are experimental in one way or another both in operation and construction.

My skills are constantly improving though my early keys were pretty basic. But that's their attraction I suppose,  I'm quite surprised at some of the prices they have gone for, and where they have gone to!!

Key number 20 was one of my earlier ones when I was experimenting with flat spring key actions. I've used it a lot and have only sold it as I've made another that I like better :) It is a prototype and has been modified quite a few times before it was sold. My own preference is a key with a soft lively action and so I tend to lean towards that sort of design. The action is quite unusual. Anyway, I could talk all day about Homebrew keys :)

best regards from Ron g3yuh...

Serial number 42: Alloy Hybrid balance

Serial number 41: Railway tapper type - very unconventional

Serial number 45: Experimental gravity key design based on earlier gravity experiments. It has a slinding weight bar. The weight on it let's you change the center of gravity of the bar, to get a better 'feel' from the keying action of the key. In addition to the adjustable weight the key still has a traditional coil type spring.

Serial number 50: The key was partly made to celebrate the number, by building a really outrageous key. It isn't finished yet. The lower two of the four brass rods have sliding weights to adjust the centre of gravity. The (black) second knob is used to be able to ajust the pivot point as well. Next to that spring tension can be adjusted by a lever instead of adjusment screws, which is quite a novelty. This one is for sale for £100 (€ 150).

Serial number 51: Still in an experimental stage, this is another 'finger key' (tapper) that requires a non-traditional way of keying. Ron is already thinking about a Mk 2, that will contain a lot of improvements derrived from this one.

Serial number 55: This little key was made of left-overs from previous projects. Ron: “Unlike most impromptu designs, it works extremely well with a nice quiet solid free action usually quite difficult to obtain in such a small key. It has small but quality ball races fitted into tubular bearing holders quite unique.“

Serial number 20 is a prototype. Ron: “It was built to test out the twin spring system used in many of the expensive keys, where the pivot of the key is a hard flat spring, the tension of which is offset by a softer coil spring. This produces a lightweight controlled action, experienced operators use the bounce in this type of action to increase their speed. It's an acquired taste. Certainly not a beginners key. The construction is unusual, flat brass strip with nuts and bolts, wood base with beech knob.“*

The sign says: “MASTER KEY PROJECT - SEPT 2005“*

This picture by Ron shows the details of the prototype key.

Ron made some additional remarks:

There is one small point that perhaps you should make somewhere, in case someone is tempted to have a go at homebrewing a key, and that is clearly shown in this pic of me at my old lathe and thats Eye Safety it really is Very important...

A few bits of flesh missing from the odd digit is part of the fun :) but Eyes are a different matter !!! and a brand new pair of Safety specs that you can even wear ordinary specs with are just £2 from Ebay!!!

Ron Ayling's website:
http://www.atdi24.dsl.pipex.com/more_on_morse_keys2.htm

Photo's by Ron Ayling, except for those marked *

Eerdere dagelijkse foto's

People always grow older.
But some people never change.

Robert Plant session in-studio

Cool!

(Klik op het kleine vierkantje, rechts van de volumeschuif, om de clip beeldgroot te bekijken. En als je de reclame voor lief neemt komen er nog 8 andere clips achteraan!)

Eerdere dagelijkse foto's

Eerdere dagelijkse foto's

De keyer

21 mei 2006
copyright: John Piek

In het vorige geluidsfragment was het rustig, en daardoor overzichtelijk. Stel nu eens dat het morsesignaal dat je wilt horen tussen allemaal andere stations zit? Of in een pile-up. Bij een pile-up verschijnt een meestal zacht signaal op de band van een zendamateur op een bijzondere geografische plek. Door de speciale roepnaam van dat station wil iedereen een verbinding met zo iemand maken, vanwege de QSL-kaart en de punten die dat eventueel oplevert. Vaak zijn dit soort stations ook maar een beperkte periode in de lucht. Gevolg is dat iedereen door elkaar heen roept, vaak zonder nog te luisteren. Soms weten mensen niet eens naar welk bijzonder station ze roepen, of dat een verbinding überhaupt mogelijk is. En wat, als er dan ook nog eens storing optreedt? Toch is het voor een geoefend iemand heel goed mogelijk om je op een van die toontjes in te stellen en die eruit te pikken en op te schrijven. Dat is het fantastische van het menselijk oor. Overigens heb ik het vaak nog veel drukker gehoord dan in dit fragment van gisteravond op tachtig meterband te horen is.

De keyer
 
Waar komt mijn fascinatie voor morse-telegrafie toch vandaan? In de vorige eeuw hebben veel mensen al dan niet verplicht geleerd om in morse te communiceren. Het was bijvoorbeeld verplicht gesteld bij een deel van de manschappen op de koopvaardijvloot, bij de marine, en ook voor een aantal dienstplichtigen. Voor de meeste mensen is het op het gehoor ontcijferen van morse het moeilijkst te leren, maar voor sommige anderen is dit geen probleem, maar is juist het seinen weer heel moeilijk. Hoe dan ook kost het vele maanden om te leren, maar misschien vormt dit juist ook wel onderdeel van de uitdaging...

Behalve een paddle heb je om een keyer (spreek uit kie-jer) te gebruiken ook elektronica nodig. In vroeger dagen had ik daar zelf twee oplossingen voor. Een van de zendontvangers die ik toen gebruikte, had ingebouwde keyer-elektronica. Dat was makkelijk. Geen extra kastje, en bediening vanaf de voorkant van het apparaat. Een nadeel is dat die keyer alleen voor dit apparaat zelf te gebruiken is. Voordat ik dit apparaat had, heb ik zelf ook al eens een elektronische keyer gebouwd, die ik dus ook nu nog steeds heb. Toen ik onlangs eens op internet keek, bleek het ding, een ontwerp van de Amerikaanse zendamateur WB4VVF, een ware classic te zijn. Regelmatig kwam de schakeling ter sprake als de basis waarop veel van de huidige keyer-ontwerpen zijn geënt.

Tegenwoordig bestaat zo'n apparaatje uit tussen de één en drie chipjes. Ik geloof dat er in die van mij wel tien of veertien zitten. Het was ooit een van mijn eerste zelfbouwprojecten die ik in een kast bouwde, en die na de bouw ook nog dicht kon. Klein nadeel was dat de behuizing van zeer sterk staal gemaakt was. Een vergissing die ik daarna nooit meer gemaakt heb. Hierdoor zitten sommige van de gaten - en dus ook de knoppen - op ietwat onhandige plekken (uitgeschoten met de priem, en om de beschadiging te maskeren dus maar een halve centimeter opgeschoven). En ik heb me ook nog een paar keer gewoon vergist, waardoor er aan de achterkant enkele gaten zitten die helemaal nergens voor dienen. De bovenkant van de behuizing is door mijzelf geverfd met hoogglans plastic lak, die er nog opmerkelijk goed uitziet. Die lak had ik destijds overgehouden van een plastic motorfietsmodel dat ik eens in elkaar gezet had.

Ik was erg benieuwd of het ding dus nog zou werken, maar wat mij een beetje zorgen baarde was het miniatuur print-transformatortje aan de binnenkant, waar het lichtnetsnoer direct op was gesoldeerd, ongeïsoleerd en ongezekerd. En dat dan gemonteerd in een aan de binnenzijde blanke metalen behuizing. Dit was zonder meer strijdig met mijn latere inzichten op dat gebied. Toen ik ontwikkelaar van elektronica was hebben we nog wel eens bezoek gehad van de Economische Controledienst, die toezicht hield op hoe wij ons aan de eisen hielden. We deden het toen al niet onaardig, maar zijn er in het bedrijf vervolgens nog wel beter op gaan letten en een dergelijk transformatortje, op deze manier, dat zou in die tijd heel zeker nooit gekund hebben. Maar goed, een klein extern lichtnetadaptertje dat ik nog had, houdt natuurlijk alle hoge spanning ver van het apparaat verwijderd en die bood dus de oplossing. (wordt vervolgd)

Categorie: - bespiegeling - plusminus 543 woorden - Deze column kan deels op fictie berusten en de informatie is niet noodzakelijkerwijs volledig. Aan de inhoud kunnen geen rechten worden ontleend. De column is niet in alle gevallen heel geschikt voor jonge lezers.

Eerdere dagelijkse foto's

eBay

20 mei 2006
copyright: John Piek

Waar komt mijn fascinatie voor morse-telegrafie toch vandaan? In de vorige eeuw hebben veel mensen al dan niet verplicht geleerd om in morse te communiceren. Het was bijvoorbeeld verplicht gesteld bij een deel van de manschappen op de koopvaardijvloot, bij de marine, en ook voor een aantal dienstplichtigen. Voor de meeste mensen is het op het gehoor ontcijferen van morse het moeilijkst te leren, maar voor sommige anderen is dit geen probleem, maar is juist het seinen weer heel moeilijk. Hoe dan ook kost het vele maanden om te leren, maar misschien vormt dit juist ook wel onderdeel van de uitdaging...

Hoewel mijn nieuwe handmatige seinsleuteltje mij erg goed bevalt, begon de belangstelling voor een automatische seinsleutel toch ook weer de kop op te steken. Ooit heb ik een bug van het Japanse merk Hi-Mound gehad, zo'n mechanische (zie column 4 uit deze serie), maar dat vond ik maar behelpen. Later heb ik een tijdlang geseind met een iambic-keyer, vooral om ook nog de wat hogere snelheden te kunnen seinen. De van twee oude seinsleutels zelf gemaakte paddle die ik erbij gebruikte, heb ik vermoedelijk weggegooid omdat hij niet zo goed voldeed. "Zou ik er nog mee overweg kunnen?", was mijn vraag. De nieuwsgierigheid daarover begon, nu ik in de praktijk weer van morse gebruik ging maken, meer en meer te komen.

Vrijwel tegelijk met mijn hernieuwde belangstelling voor morse begon mijn belangstelling voor de veilingsite eBay op te komen. Dat kwam mede doordat ik een boek aan het lezen was over handelen op die site. Wat lag meer voor de hand dan mijn eBay-beginnersvaardigheid uit te proberen op een mooie paddle? Ik had mijn oude keyer-elektronica van vroeger nog, die zou ik kunnen oplappen. Dat ging vast nog wel, ook al was hij na zoveel jaar op de kastplank liggen misschien kapot. Maar de eerste paddle waar ik dus op bood op eBay, een mooie Hi-Mound uit een nalatenschap in Engeland, ging mij mooi mijn neus voorbij. Iemand (een sniper noemen ze dat op eBay) was mij tot mijn teleurstelling op het laatste moment te vlug af.

Vervolgens gekeken in de webshop van een uit Engeland afkomstige handelaar in dit soort spulletjes. Hij bood regelmatig in verschillende uitvoeringen nieuwe paddles ter veiling aan op eBay. Een paddle waar ik maximaal 60 euro voor had willen betalen ging echter weg voor 90 euro naar een Japanner. In bovengenoemde webshop kosten dit soort paddles tussen de 119 en 129 euro, dus het bedrag waarvoor hij wegging was eigenlijk helemaal geen gekke prijs. Omdat de man er tegelijkertijd meerdere op eBay had staan, zag ik dat dezelfde Japanner ook 30 euro geboden had op een ander exemplaar. Ik bood zelf dan ook alvast 36 euro op deze sleutel. Geheel vrijblijvend zo'n laag bedrag, dat zou wel snel worden overboden.

Vervolgens maakte ik een klassieke beginnersfout: ik zag een paar dagen later dat er een iets mooier exemplaar paddle van dezelfde handelaar voor een kortdurende veiling was aangeboden. Hij liep twee dagen eerder af dan die andere paddle van de 36 euro. Door op het laatste moment te bieden heb ik dus deze mooiere paddle gewonnen. Mijn allereerste aankoop via de veilingsite. En helemaal niet gek voor 50 euro. De deceptie (nou ja) kwam twee dagen later, toen ik ontdekte dat helemaal niemand mijn 36 euro voor die andere paddle had overboden...

Het bedrijf bleek overigens niet in Engeland te zitten. Nu begreep ik waarom hij mailde dat de verzendduur 8 - 12 dagen zou bedragen: het pakje kwam uit Oekraïne. Nou ja, maakt niet uit, een en ander ziet er heel goed uit, en werkt ook naar behoren. En ik snap ook wel dat het slecht voor zaken is als je in Europa uit een niet-EU-land komt. (wordt vervolgd)

Categorie: - bespiegeling - plusminus 627 woorden - Deze column kan deels op fictie berusten en de informatie is niet noodzakelijkerwijs volledig. Aan de inhoud kunnen geen rechten worden ontleend. De column is niet in alle gevallen heel geschikt voor jonge lezers.

Eerdere dagelijkse foto's

R-S-T

19 mei 2006
copyright: John Piek

Morse in de ether. Druk op het pijltje om het fragment te horen. Het geluid is van een Russische radioamateur die op 18 mei rond half zes 's avonds op de 20 meterband een verbinding maakt met een Duitse radioamateur. Goed is te horen hoe het signaal soms zwakker wordt, en bijna in de ruis verdwijnt. Er valt op een gegeven moment een lange pauze (niet ingekort) want de Duitse amateur is in het geheel niet te horen. Aan het enigszins onregelmatige seinschrift, dat steeds sneller en slordiger wordt is ook goed te horen dat deze amateur met de hand seint, en niet met een automatische sleutel. De man heeft een goed leesbaar handschrift.
 
 
R-S-T

Waar komt mijn fascinatie voor morse-telegrafie toch vandaan? In de vorige eeuw hebben veel mensen al dan niet verplicht geleerd om in morse te communiceren. Het was bijvoorbeeld verplicht gesteld bij een deel van de manschappen op de koopvaardijvloot, bij de marine, en ook voor een aantal dienstplichtigen. Voor de meeste mensen is het op het gehoor ontcijferen van morse het moeilijkst te leren, maar voor sommige anderen is dit geen probleem, maar is juist het seinen weer heel moeilijk. Hoe dan ook kost het vele maanden om te leren, maar misschien vormt dit juist ook wel onderdeel van de uitdaging...
 
Ondanks alles werkt de eenvoudige en praktisch onzichtbare antenne die ik heb heel redelijk. Hoewel ik nogal selectief ben in mijn aanroepen is het nog maar een enkele keer voorgekomen, dat ik door de persoon aan de andere kant niet werd waargenomen. Afstanden als bijvoorbeeld Kroatië of Zweden zijn met deze antenne en 5 watt geen enkel probleem en leveren vaak signaalrapporten 599 of 579 op.

Voor degene die deze sterkte-aanduiding niet kent: de sterkte en de kwaliteit van een radiosignaal wordt bij radioamateurs uitgedrukt in een RST-rapport. De 'R' staat daarbij voor 'leesbaarheid' (Readability), de 'S' voor de sterkte van het signaal, en de 'T' staat voor de toon. De leesbaarheid wordt uitgedrukt van 1 t/m 5, de andere twee van 1 t/m 9. (Toon is eigenlijk alleen van toepassing bij morsetelegrafie, bij spraak worden alleen de R en de S gebruikt). Het rapport is vaak redelijk subjectief: bij ontbreken van een S-meter, wordt het S-rapport geschat. Er zijn echter ook mensen met een geijkte S-meter. De schaal loopt bij een S-meter vaak nog door voorbij de 9, waarbij de overwaarde wordt uitgedrukt in dB (decibel).

De S-meter van de FT-7. De bovenste zwarte cijfers geven de
 S-punten aan, de rode cijfers rechts de dB's boven S9

Het seinen bleek ik toen ik er weer mee begon, trouwens nog niet helemaal verleerd, hoewel het wennen was. Een jaar of wat geleden heb ik eens bij een radiokamp van scouting een deel van de avond geprobeerd in morse verbindingen te maken. Dat viel mij toen dus heel erg tegen. Raar was, dat ik nu vrij snel seinende amateurs nog steeds bleek te kunnen opnemen. Toen ik eens verder ging proberen, bleek dat ik juist met de lagere snelheden grote problemen had. Verbindingen met alleen standaardafkortingen kon ik bij benadering over een bereik van 18 tot 35 woorden per minuut nog goed ontcijferen, zeker als ik er geen pen bij pakte, maar het meeschrijven van klare taal ging alleen maar goed tussen 18 en 24 woorden. En dan moest ik niet afgeleid raken, want dan was ik snel een woord of drie, vier het spoor weer bijster. Elke avond oefenen is daarbij het devies, maar dat is op wat korte periodes van enkele avonden na tot nu toe nog niet helemaal gelukt, zodat dit nog steeds op mijn lijst met goede voornemens staat. (wordt vervolgd)

Categorie: - bespiegeling - plusminus 495 woorden - Deze column kan deels op fictie berusten en de informatie is niet noodzakelijkerwijs volledig. Aan de inhoud kunnen geen rechten worden ontleend. De column is niet in alle gevallen heel geschikt voor jonge lezers.

Eerdere dagelijkse foto's

Zet het geluid aan en

klik hier

en druk op 'start'

Eerdere dagelijkse foto's

Ik heb verschillende vragen gekregen over de bananen uit de vorige post. Die bananen slaan op de frustratie die ik voelde bij het debat vannacht, en de schaamte die ik in toenemende mate voel over de gang van zaken op dit gebied in Nederland.

Opnieuw slaan wij de afgelopen dagen in de internationale pers een modderfiguur met berichten die de eerste de beste bananenrepubliek niet zouden misstaan.

Voor wie ook bananen wil, download ze hier:

Groot, doorzichtig:
http://shorties.be/2006/div_images/bananen1.gif

Klein, doorzichtig:
http://shorties.be/2006/div_images/bananen1k.gif

Groot, witte achtergrond:
http://shorties.be/2006/div_images/bananen1.jpg

Klein, witte achtergrond:
http://shorties.be/2006/div_images/bananen1k.jpg

En vraag me niet naar die bananen.

(b.n.n.nrepubliek)

Eerdere dagelijkse foto's

Een antenne

16 mei 2006
copyright: John Piek

Waar komt mijn fascinatie voor morse-telegrafie toch vandaan? In de vorige eeuw hebben veel mensen al dan niet verplicht geleerd om in morse te communiceren. Het was bijvoorbeeld verplicht gesteld bij een deel van de manschappen op de koopvaardijvloot, bij de marine, en ook voor een aantal dienstplichtigen. Voor de meeste mensen is het op het gehoor ontcijferen van morse het moeilijkst te leren, maar voor sommige anderen is dit geen probleem, maar is juist het seinen weer heel moeilijk. Hoe dan ook kost het vele maanden om te leren, maar misschien vormt dit juist ook wel onderdeel van de uitdaging...
 
Het volgende probleem was een antenne. In vroeger jaren had ik een geweldig antennepark. Een stuk van de bekende Rijkswacht-mast (zo geheten omdat de maten gebaseerd zijn op een mast zoals die ook bij de Belgische Rijkswacht in gebruik was), met een binnen de mastconstructie gemonteerde geluidloze antennerotor om de antennes te draaien. Bovenin de mast zat een stevig lager om te zorgen dat de rotor niet teveel belast zou worden. Daar bovenop stond een aantal antennes voor allerlei banden. De grootste draaibare antenne was van het ene uiterste punt naar het andere acht meter in het horizontale vlak. Lager langs de mast stonden nog allerlei zijarmpjes voor niet-draaibare antennes, en er was een draadantenne van ruim dertig meter lang voor de laagste kortegolfbanden.
 
Toen ik naar mijn huidige woning verhuisde, was ik al veel minder met deze hobby bezig dan daarvoor, en huldigde ik het principe dat antennes ok waren, maar dat ze zoveel mogelijk niet van buiten zichtbaar moesten zijn. Dat principe wilde ik toen ik deze hobby recent weer oppakte graag blijven handhaven. Verschillende ideeën passeerden de revue. Het meest aantrekkelijk was een draadantenne, van dun, bijna onzichtbaar draad over de openbare weg (nou ja, openbare voetpaden en plantsoenen meer precies), naar een boom in de buurt; bij voorkeur in de nachtelijke uurtjes opgehangen natuurlijk. Omdat ik al diverse antennes in mijn huis heb, speelt ook mee dat de nieuwe antenne de al bestaande antennes niet moet beïnvloeden.

De draadantenne van 0,5 mm dikte is met zwart op de foto ingetekend.
In het lichter gekleurde vierkantje onderaan staat de tuner.

Uiteindelijk viel het besluit op een redelijk kort stuk draad van mijn slaapkamerraam boven, naar het hek van mijn balkon (zie foto). Met de optie voor die andere, waarschijnlijk wat betere antennes voor de wat langere termijn nog niet helemaal uitgesloten. Het zwarte draad dat ik gebruik is slechts met de grootste moeite van buitenaf zichtbaar.

In tegenstelling tot wat mensen vaak denken moet je het draad bij dit soort constructies niet te strak blijven aanspannen. Een kennis van mij haalde dit recentelijk nog eens aan. Op die manier verzwak je namelijk iedere keer het draad, dat toch steeds verder oprekt. Beter is om het een klein beetje te laten spelen in de wind. Niet teveel natuurlijk, want dan komt de aanpassing van de zender weer in gevaar.

Om het draadje op de zender aan te kunnen sluiten gaat het van het balkonhek tussen de balkondeur geklemd naar binnen, waar het via een in de vensterbank opgestelde antennetuner op de juiste frequentie wordt gebracht en op de zender/ontvanger wordt aangepast. De lengte van de draad op zichzelf is heel goed, het verticale deel is 6 à 7 meter (de optimale lengte voor de 30 m band is 7,5 meter), maar het horizontale deel van tweeënhalve meter binnen de hoogte van het balkonhek verknoeit het vermoedelijk weer voor een deel. De effectiviteit van de antenne is bovenaan het kleinst, en neemt toe naarmate je meer naar beneden komt. Bij 7,5 meter is dit optimaal. In het horizontale deel gaat het effectieve deel nog een tijdje door, waardoor vermoedelijk de helft van het zendvermogen niet tot zijn recht komt, omdat dit horizontale deel door het (geaarde) balkonhek nauwelijks de kans krijgt om het signaal te verspreiden. Een oplossing zou zijn om het horizontale stuk te laten vervallen en de antennetuner op het uitende van de antenne op het balkonhek aan te sluiten, maar die is met al dat verzilverde draad, en opgebouwd op een houten plankje nou niet bepaald weersbestendig. (wordt vervolgd)

De gebruikte antennetuner. Voor een uitgebreide beschrijving
zie onderaan deze pagina (klik)

Categorie: - bespiegeling - plusminus 694 woorden - Deze column kan deels op fictie berusten en de informatie is niet noodzakelijkerwijs volledig. Aan de inhoud kunnen geen rechten worden ontleend. De column is niet in alle gevallen heel geschikt voor jonge lezers.

Eerdere dagelijkse foto's

Eerdere dagelijkse foto's

Eerdere dagelijkse foto's

Een goede ontvanger

13 mei 2006
copyright: John Piek

Waar komt mijn fascinatie voor morse-telegrafie toch vandaan? In de vorige eeuw hebben veel mensen al dan niet verplicht geleerd om in morse te communiceren. Het was bijvoorbeeld verplicht gesteld bij een deel van de manschappen op de koopvaardijvloot, bij de marine, en ook voor een aantal dienstplichtigen. Voor de meeste mensen is het op het gehoor ontcijferen van morse het moeilijkst te leren, maar voor sommige anderen is dit geen probleem, maar is juist het seinen weer heel moeilijk. Hoe dan ook kost het vele maanden om te leren, maar misschien vormt dit juist ook wel onderdeel van de uitdaging...
 
Iets voor de 30 meterband. Maar wat te kopen? Diverse apparaten passeerden de revue. Het begon met enkele goedkope apparaatjes in bouwpakketvorm. Ik had alleen niet erg zin om te solderen. Uiteindelijk kwam ik steeds terug op één apparaat: de MFJ-9030. Na flink wat rondgebeld te hebben, heb ik het apparaatje uiteindelijk toch in Nederland kunnen kopen, waardoor de wachttijd dit keer tot een minimum werd beperkt.

Ik heb van tevoren nogal wat getwijfeld over de aankoop van het supereenvoudige toestel. Op de frequentiebanden waar je op korte afstanden met spraak communiceert, geniet ik erg van alle digitale mogelijkheden waar de apparatuur van de afgelopen tientallen jaren meestal mee is uitgerust. Bij morse vind ik dat echter niet zo passen en heb ik toch het liefst ouderwetse analoge technologie. Dat is bovendien eenvoudig te repareren. Het apparaatje dat ik het liefst kocht was nogal aan de prijs. In plaats van een heel klein stukje in morse van een enkele band, heb je voor tweeënhalf tot drie keer de prijs van zo'n apparaatje een moderne variant, met spraak en morse, die op alle negen amateurbanden in het kortegolfbereik kan zenden, plus drie banden boven de 30 MHz waar radioamateurs ook mogen komen. Daarnaast kun je ook nog alle tussenliggende frequentiebanden onder 30 MHz beluisteren. Punt is: zo'n uitgebreid apparaat lijkt me dus niks. Na veel wikken en wegen, goedkopere apparaatjes, en nogmaals apparaatjes in allerlei bouwpakketvarianten te hebben bekeken, en bovendien veel recensies van trotse bezitters van allerlei apparaten gelezen te hebben, heb ik toch besloten om een exemplaar van het misschien wel wat te dure apparaatje te laten komen.

Het grote voordeel van een zendontvanger voor slechts een band, en alleen maar morse, is dat het apparaatje ook puur en alleen op die beperkte mogelijkheden kan worden geoptimaliseerd. Dat merk je dus direct. Ik had het in de recensies al gelezen: in het apparaatje zit dus, ondanks zijn eenvoud, een geweldig goede ontvanger. (wordt vervolgd)

Categorie: - bespiegeling - plusminus 325 woorden - Deze column kan deels op fictie berusten en de informatie is niet noodzakelijkerwijs volledig. Aan de inhoud kunnen geen rechten worden ontleend. De column is niet in alle gevallen heel geschikt voor jonge lezers.

Eerdere dagelijkse foto's

Eerdere dagelijkse foto's

11 mei 2006
copyright: John Piek

10.55
Na een periode van hard werken, opruimen, zieke katten, een aantal dagen mooi weer en niet veel tijd om te ontspannen was het genoeg. In plaats van vandaag aan het werk te gaan moest ik er uit. Een dagje naar het Hilversumse dan maar. Ik was er vorige week ook al. Enkele zaken waar ik toen dus niet aan toe kwam ga ik nu goed maken. Eventjes bij de lokale elektronicasnoepwinkel kijken voor wat metalen bekjes van een krokodil, beetje bij kleding kijken (ik moet een nieuwe spijkerbroek). Kortom een beetje winkelen. En natuurlijk even lekker zitten op een terras.

Een rij voor mij in de trein gaat de telefoon. "Ik heb de hele crematie al geregeld," zegt de man die opneemt met een luide stem. Het gesprek vervolgt, voor iedereen eenzijdig hoorbaar. De andere kant van de lijn heeft niet veel zin om de man die opneemt met zijn auto te laten meerijden naar de crematie, in een kennelijk verafgelegen plaats. "Ja sorry dat het zo ver is. Dat stond in zijn laatste wilsbeschikking, dat het daar moest." Des te geïnteresseerder is de beller naar of er nog wat te halen valt. "Voor ons blijft er dus helemaal naks over Ronald. Alles gaat naar de Stichting tot Behoud van de Negentiende Eeuwse Keeshond." De spijt hierover in zijn stem is duidelijk hoorbaar. "Ik was ook al zowat klaar met alles regelen, toen ik in zijn huis dat testament tegenkwam..."

12.55
Ik zit op terras Benk op de Hilversumse Kerkbrink, waar ze een voortreffelijke cappuccino schenken. Het is het lange wachten waard. Het publiek om mij heen is driftig in gesprek. Met elkaar of ook met hun mobieltje. De zon schijnt fel, een beetje branderig. Mijn belangrijkste probleem op dit moment is: ga ik nou wel of niet zonnebrand smeren op dit overvolle terras, of wacht ik tot de koffie op is?

Categorie: - life-log - plusminus 313 woorden - Deze column kan deels op fictie berusten en de informatie is niet noodzakelijkerwijs volledig. Aan de inhoud kunnen geen rechten worden ontleend. De column is niet in alle gevallen heel geschikt voor jonge lezers.

Tannie back

in

weblogspace!

www.tanniespace.com

Mary J. Blige - Be without you

(klik)

(Klik op het kleine vierkantje, rechts van de volumeschuif, om de clip beeldgroot te bekijken. En als je de reclame voor lief neemt komen er nog 33 andere clips achteraan!)

Eerdere dagelijkse foto's

Eerdere dagelijkse foto's

Surface transportation only

9 mei 2006
copyright: John Piek

Waar komt mijn fascinatie voor morse-telegrafie toch vandaan? In de vorige eeuw hebben veel mensen al dan niet verplicht geleerd om in morse te communiceren. Het was bijvoorbeeld verplicht gesteld bij een deel van de manschappen op de koopvaardijvloot, bij de marine, en ook voor een aantal dienstplichtigen. Voor de meeste mensen is het op het gehoor ontcijferen van morse het moeilijkst te leren, maar voor sommige anderen is dit geen probleem, maar is juist het seinen weer heel moeilijk. Hoe dan ook kost het vele maanden om te leren, maar misschien vormt dit juist ook wel onderdeel van de uitdaging...
 
Het enige bedrijf, voorzover ik weet, dat in Nederland Vibroplex verkoopt (Hajé) had net besloten om het importeurschap te stoppen en alle voorraad uit te verkopen. Bij deze voorraad zat het door mij gewenste sleuteltje niet. Om die reden heb ik het ding dus direct bij de producent in de VS besteld. Het zou verstuurd worden met de snelste vorm van luchtpostverzending via de Amerikaanse posterijen, met verzekering, en dat was niet eens zo duur als ik verwacht had. Ik kreeg ook een nummer waarmee ik het pakketje via de website van de US Postal Service zou kunnen volgen.

Global Priority Mail...

Het begon mis te gaan toen ik het nummer intikte op de site: het pakje zou in oktober al afgeleverd zijn (het was net nog geen maart) in een landbouwstaat ergens in de Amerikaanse Bible Belt. Vibroplex gaf niet hoog op van de Amerikaanse posterijen ('Ze moeten er nog heel veel leren'), en raadde aan om af te wachten.

Na een week verscheen de mededeling op de website dat het pakje via Kennedy Airport de VS had verlaten. Dat bericht bleef er vervolgens tot op de dag van vandaag staan. Uiterlijk binnen twee à drie weken had ik de zending moeten krijgen, zo hoorde ik toen ik na drie weken met de verzender belde. Na vijf weken heb ik toch nog maar eens met Vibroplex gemaild. Soms kon het langer duren, werd gezegd, dat kan veroorzaakt worden door de Nederlandse douane. Nog even geduld, en als er na zes weken nog niets gebeurd is sturen wij een andere. Na bijna zes weken werd de sleutel eindelijk aan de deur bezorgd. Daar wachtte nog een min of meer onaangename verrassing: ik moest de belasting over de zending nog betalen. Ik had Vibroplex bij verzending gevraagd om aangifte voor de belasting op het pakje te doen, of een mededeling van dien aard erop te plaatsen, maar ze zeiden dat dat niet kon. Omdat de zending verzekerd werd verstuurd, stond wel de waarde op de buitenzijde van het pakket, en die gelegenheid hadden ze bij de douane dankbaar aangegrepen om het exacte bedrag dat ze van mij kregen ook in rekening te brengen. Volgens de postbode kreeg ik het pakje net in een tijd dat ze kennelijk streng aan het controleren waren. Hij schatte de kans dat je in zo'n geval als dit iets aan hem moest betalen op ongeveer 20%. Vervelend aan de zaak was dat de douane als je moet betalen de zending ook nog een week vasthoudt.

Een andere reden voor extra vertraging bleek toen ik het pakketje eens goed bekeek: er zat een sticker op waaruit bleek dat de autoriteiten in de VS de inhoud van het pakket niet hadden vertrouwd. Om die reden mocht het pakje niet per luchtpost (waarvoor ik betaald had) verstuurd worden, maar is de zending per schip naar Europa gekomen... (wordt vervolgd)

Surface transportation only

Categorie: - bespiegeling - plusminus 581 woorden - Deze column kan deels op fictie berusten en de informatie is niet noodzakelijkerwijs volledig. Aan de inhoud kunnen geen rechten worden ontleend. De column is niet in alle gevallen heel geschikt voor jonge lezers.

Shakira - My hips don't lie

(klik)

(Klik op het kleine vierkantje, rechts van de volumeschuif, om de clip beeldgroot te bekijken. En als je de reclame voor lief neemt komen er nog 15 andere clips achteraan!)

Eerdere dagelijkse foto's

Eerdere dagelijkse foto's

Vibroplex

8 mei 2006
copyright: John Piek

Waar komt mijn fascinatie voor morse-telegrafie toch vandaan? In de vorige eeuw hebben veel mensen al dan niet verplicht geleerd om in morse te communiceren. Het was bijvoorbeeld verplicht gesteld bij een deel van de manschappen op de koopvaardijvloot, bij de marine, en ook voor een aantal dienstplichtigen. Voor de meeste mensen is het op het gehoor ontcijferen van morse het moeilijkst te leren, maar voor sommige anderen is dit geen probleem, maar is juist het seinen weer heel moeilijk. Hoe dan ook kost het vele maanden om te leren, maar misschien vormt dit juist ook wel onderdeel van de uitdaging...
 
Wat me aantrekt in morse zijn de algemeenheden die ik al eerder beschreef. Morse geeft daarbij een soort rust in het hoofd omdat je even nergens anders aan denkt, en dat kan heel prettig zijn. Vergelijk het met iemand die gaat vissen, maar dan zonder dat er vissen de stuipen op het lijf worden gejaagd. De kans dat je met iemand in contact komt is geloof ik iets groter dan dat je een vis aan de haak slaat, maar de jacht op een leuk en vooral ver en zeldzaam tegenstation, in een land waarmee je nog niet eerder contact gehad hebt, is denk ik wel hetzelfde als bij vissen.

De Vibroplex Code Mite seinsleutel die ik gekocht heb

Daarnaast is het opbouwen en verzamelen van de benodigde spulletjes leuk. En de experimenten met antennes. Vooral aan dat laatste is veel eer te behalen. Doordat ik met name kick op de eenvoudige, meestal niet te dure spulletjes is het nog enigszins betaalbaar ook. En net als bij vissen is het tevens makkelijk om dit soort kleine en eenvoudige apparatuur mee naar buiten te nemen of op vakantie.

Sinds ongeveer een maand of drie heb ik dit facet van de radiohobby dus weer opgepakt, en omdat ik nooit een seinsleutel heb gehad die me echt heel goed beviel ben ik allereerst maar eens naar op zoek gegaan naar een exemplaar dat mijn goedkeurig wél kan wegdragen. Dat viel in eerste instantie nog niet mee. Veel sleutels hebben een platte knop, en ik ben juist meer voor een exemplaar met een ronde, bolle bovenkant om je vingers op te laten rusten. Al snel zag ik dat er tweedehands niet zo heel veel te vinden was dat me aanstond. Maar nieuw, dat was ook een probleem. Het leek me niks om nu meteen al 150 of 200 euro voor zo'n ding neer te tellen. Daar ging mijn filosofie van goedkope, lichte, handzame apparatuur. Want de meeste van die sleutels waren behalve duur ook enorme knollen. Uiteindelijk heb ik een paar vuistregels opgesteld waaraan een sleutel voor mij moest voldoen. Allereerst natuurlijk die bolle knop. En verder niet te groot en niet zwaar. Liefst bewegend met kogellagers. En, voor mij heel belangrijk: de hefboom moet niet zo'n gebogen exemplaar zijn, verlaagd of zelfs met een kamelenbult, maar recht en stevig. De enige die voldeed aan die beschrijving, op de kogellagers na, was een sleuteltje van Vibroplex. Ook de prijs van 59 dollar is met de huidige hoge stand van de euro heel goed te behappen. (wordt vervolgd)

De Code Mite in vergelijking tot een militaire J47 kniesleutel

Categorie: - bespiegeling - 498 woorden - Deze column kan deels op fictie berusten en de informatie is niet noodzakelijkerwijs volledig. Aan de inhoud kunnen geen rechten worden ontleend. De column is niet in alle gevallen heel geschikt voor jonge lezers.

Eerdere dagelijkse foto's

Zonnevlekkenactiviteit

6 mei 2006
copyright: John Piek

Waar komt mijn fascinatie voor morse-telegrafie toch vandaan? In de vorige eeuw hebben veel mensen al dan niet verplicht geleerd om in morse te communiceren. Het was bijvoorbeeld verplicht gesteld bij een deel van de manschappen op de koopvaardijvloot, bij de marine, en ook voor een aantal dienstplichtigen. Voor de meeste mensen is het op het gehoor ontcijferen van morse het moeilijkst te leren, maar voor sommige anderen is dit geen probleem, maar is juist het seinen weer heel moeilijk. Hoe dan ook kost het vele maanden om te leren, maar misschien vormt dit juist ook wel onderdeel van de uitdaging...

In de zin van radioamateurisme is morsetelegrafie vooral 'spannend', omdat de apparatuur voor morse onvoorstelbaar veel eenvoudiger is dan voor spraak of andere manieren van communiceren (bijvoorbeeld telex, fax, televisie of computergegevens). Daarnaast is voor morse een factor honderd maal zo weinig zendvermogen nodig om dezelfde afstand te overbruggen dan wanneer dit door middel van spraak gebeurt. Het feit dat je niet gebruik maakt van elektronica, maar van een trucje dat je met veel inspanning hebt geleerd draagt bij aan het plezier dat het communiceren in morse geeft.

De grootste groep zonnevlekken van het laatste zonnevlekkenmaximum.
Deze groep ontstond op 30 maart 2001, en leidde op 2 april van dat jaar
tot de grootste geregistreerde zonnevlam in 25 jaar. (Foto: NASA/public domain)
N.B. het bekijken van zonnevlekken met het blote oog is zeer schadelijk!

Op de kortegolf, waar de meeste morsesignalen zijn te vinden, is de overdracht van signalen grillig. De afstand die je kunt overbruggen is niet afhankelijk van het weer, zoals op hogere banden, maar voor het grootste gedeelte van de activiteit van de zon. Deze activiteit kan worden uitgedrukt in het aantal zonnevlekken dat vanaf de aarde waarneembaar is. Signalen van heel ver weg komen tevoorschijn en zijn ineens weer weg. Aan de naam van het station kun je meestal zien waar het signaal vandaan komt. Omdat het aantal zonnevlekken met een cyclus van ruim elf jaar varieert, is er iedere elf jaar een periode waarbij de afstanden die je kunt overbruggen het grootst zijn. Op die momenten zijn verre verbindingen ook het grootste aantal uren per etmaal mogelijk, en gaat dit tegelijkertijd met de kleinste hoeveelheid benodigd zendvermogen. Zo'n zes jaar later (we zitten op dit moment op zo'n vervelend punt) gaat dat heel erg veel slechter. Maar het is ook op die momenten nog altijd heel goed mogelijk om in morse zonder heel veel moeite, met een eenvoudig zendertje op batterijvoeding en een stukje draad van een meter of vier als antenne vele duizenden kilometers afstand te overbruggen.

Wat ik hiervoor beschreven heb is dus wel zo'n beetje wat ik leuk vind aan het morse-fenomeen. Ik heb door allerlei omstandigheden een behoorlijk aantal jaren helemaal niets aan deze radiohobby gedaan, en ik heb daarbij altijd geroepen dat wanneer ik daarmee weer zou beginnen, dat ik dit met morsetelegrafie zou doen, en niet met bijvoorbeeld spraak of televisie (waar ik vroeger wel veel aan gedaan heb).. Dat is overigens niet helemaal gelukt, omdat ik ben begonnen met praatjes met radioamateurs die hier in de regio zitten, wat natuurlijk ook heel gezellig is. Maar ondertussen ben ik sinds kort dus ook weer uitgebreid met seinsleutels en kleine kortegolfapparaatjes aan de gang. (wordt vervolgd)

Categorie: - bespiegeling - 496 woorden - Deze column kan deels op fictie berusten en de informatie is niet noodzakelijkerwijs volledig. Aan de inhoud kunnen geen rechten worden ontleend. De column is niet in alle gevallen heel geschikt voor jonge lezers.

Eerdere dagelijkse foto's

Verraad

5 mei 2006
copyright: John Piek

Waar komt mijn fascinatie voor morse-telegrafie toch vandaan? In de vorige eeuw hebben veel mensen al dan niet verplicht geleerd om in morse te communiceren. Het was bijvoorbeeld verplicht gesteld bij een deel van de manschappen op de koopvaardijvloot, bij de marine, en ook voor een aantal dienstplichtigen. Voor de meeste mensen is het op het gehoor ontcijferen van morse het moeilijkst te leren, maar voor sommige anderen is dit geen probleem, maar is juist het seinen weer heel moeilijk. Hoe dan ook kost het vele maanden om te leren, maar misschien vormt dit juist ook wel onderdeel van de uitdaging...

De verhouding tussen punten en strepen bij morseschrift wordt het 'gewicht' genoemd. Dat kwam hiervoor al even aan de orde. Net als bij schrijven op papier heeft iedereen die met de hand seint een eigen handschrift, dat vaak ook herkenbaar is. En er zijn uiteraard mensen met een goed morsehandschrift en mensen met een slecht seinschrift.

Een zeer uitgebreide keyer van het merk MFJ. Dit apparaat
beschikt bijvoorbeeld over een aantal geheugens waarin
teksten kunnen worden voorgeprogrammeerd.
http://www.mfjenterprises.com/products.php?prodid=MFJ-492

Moderne iambic-keyers maken iedere te kort (of te lang) geseinde punt of streep op de juiste lengte, en hetzelfde geldt voor de tussenruimtes. Daardoor ontstaat een duidelijk en altijd goed leesbaar seinschrift. Een prachtig soort machineschrift, dat ten opzichte van het seinen met een handmatige sleutel, in de verte wel vergelijkbaar is met het verschil tussen het schrijven met een pen of met een schrijfmachine. Een nadeel is, zoals iedereen zich zal kunnen voorstellen, dat daarmee het eigene van het handschrift verdwijnt. En deels ook de mogelijkheid om juist van die flexibiliteit van een handmatige seinsleutel gebruik te maken, om onder moeilijke omstandigheden een verbinding vol te houden, of om dingen te accentueren. Dit kan bijvoorbeeld door belangrijke dingen in een tekst of conversatie iets langzamer en duidelijker te seinen, of net met iets grotere tussenruimtes.

In dit computertijdperk zijn er natuurlijk ook keyers met computertoetsenborden daaraan vast gekomen, en er zijn zelfs keyers die spraak omzetten naar morse. En er zijn computerprogramma's die datzelfde doen. Hoewel het omgekeerde, het opnemen van morsesignalen iets moeilijker te programmeren is, zijn ook daarvoor al een aantal jaren apparaten en computerprogramma's te verkrijgen. De rechtgeaarde morse-enthousiast is zoiets natuurlijk een gruwel, en zelf vind ik het haast ook een vorm van verraad wanneer ik me op de seinsleutel zit uit te sloven en ik kom erachter dat degene aan de andere kant voor het lezen van mijn schrift een computerprogramma gebruikt. (wordt vervolgd)

Categorie: - bespiegeling - 386 woorden - Deze column kan deels op fictie berusten en de informatie is niet noodzakelijkerwijs volledig. Aan de inhoud kunnen geen rechten worden ontleend. De column is niet in alle gevallen heel geschikt voor jonge lezers.

RSI avant la lettre

4 mei 2006
copyright: John Piek

Waar komt mijn fascinatie voor morse-telegrafie toch vandaan? In de vorige eeuw hebben veel mensen al dan niet verplicht geleerd om in morse te communiceren. Het was bijvoorbeeld verplicht gesteld bij een deel van de manschappen op de koopvaardijvloot, bij de marine, en ook voor een aantal dienstplichtigen. Voor de meeste mensen is het op het gehoor ontcijferen van morse het moeilijkst te leren, maar voor sommige anderen is dit geen probleem, maar is juist het seinen weer heel moeilijk. Hoe dan ook kost het vele maanden om te leren, maar misschien vormt dit juist ook wel onderdeel van de uitdaging...

Rond 1900 bleek dat veel telegrafisten last hadden van overbelaste armgewrichten en aanverwante verschijnselen. Een soort RSI avant la lettre dus. Het bedrijf Vibroplex kwam daarop met een seinsleutel, waarbij de beweging niet verticaal was, maar horizontaal in twee richtingen. Met tegelijk wijs- en middelvinger worden daarbij in de linkerrichting de strepen geseind, terwijl na het indrukken van de paddle in tegenovergestelde zijwaartse richting met de duim, door een ingebouwde bladveer automatisch de punten worden geseind. Door middel van het verschuiven van een gewichtje op de bladveer kan de snelheid van de punten worden ingesteld. Dit type seinsleutel werd door het bedrijf 'bug' genoemd, en nog altijd is er een 'bug' (kever/tor) te zien in het Vibroplex-logo. De bug was een doorslaggevend succes, en er zijn er in allerlei varianten vele honderdduizenden van gemaakt. Vibroplex bestaat nog altijd en maakt nog steeds in mechanisch opzicht de meest geavanceerde bug's, paddles en seinsleutels.

Moderne iambic-paddle van Vibroplex. Dit topmodel van de firma is
24 karaats verguld en gelagerd met edelsteentjes. (foto: Vibroplex)
www.vibroplex.com

De bug had een nadeel: aan boord van schepen kon door het deinen en stampen van het schip het 'gewicht' van het seinschrift nog wel eens variëren, waardoor het aan de ontvangende kant vooral bij zwaar weer minder makkelijk op te nemen was. (N.b.: morse opnemen is een morsesignaal op het gehoor uitschrijven). Om die reden was  in een aantal landen, waaronder Nederland het gebruik van de bug aan boord van koopvaardijschepen verboden. Een ontwikkeling uit de jaren vijftig is de zogenaamde iambic-keyer. Dit is een doorontwikkeling van de bug, alleen worden de punten en strepen bij dit type sleutel door elektronica gemaakt en niet meer mechanisch. De zogenaamde paddle waarmee de iambic-keyerelektronica wordt aangestuurd, bestaat in feite uit twee licht bedienbare seinsleutels tegenover elkaar, die net als bij de bug met wijs-/middelvinger en duim bediend kunnen worden. Bij de iamic-paddle kunnen beide 'sleutels' tegelijk worden ingedrukt, wat bij de bug niet kan. Wanneer dat gebeurt worden afwisselend punten en strepen geseind, wat veel onnodige handbewegingen uitspaart. Door het gebruik van dit soort automatische seinsleutels worden niet alleen de armgewrichten en spieren gespaard, tevens kunnen veel hogere seinsnelheden worden gehaald. Behalve de iambic-keyer worden ook elektronische niet-iambic-keyers gebruikt. De paddle die daarvoor gebruikt wordt kan alleen naar links (strepen) of naar rechts (punten) worden bewogen, en dus niet in beide richtingen tegelijk naar elkaar toe. Een iambic is overigens een bepaald soort gedicht, waarbij de regels afwisselen tussen kort en lang, vandaar de naam.

Het zal vermoedelijk de meeste mensen wel duidelijk zijn, maar een punt is een korte pieptoon (of lichtsignaal, want dat kan ook) en een streep is een lange pieptoon. Een streep is daarbij standaard driemaal zo lang als een punt. De pieptonen binnen een letter moeten één punt vanaf elkaar liggen, en die tussen de afzonderlijke letters een streeplengte, dus drie punten. Om aan te geven dat er een nieuw woord begint wordt een ruimte gelaten van vijf of zeven punten. (wordt vervolgd)

Categorie: - bespiegeling - 600 woorden - Deze column kan deels op fictie berusten en de informatie is niet noodzakelijkerwijs volledig. Aan de inhoud kunnen geen rechten worden ontleend. De column is niet in alle gevallen heel geschikt voor jonge lezers.

Muziek

Eerdere dagelijkse foto's

De Titanic

3 mei 2006
copyright: John Piek

Waar komt mijn fascinatie voor morse-telegrafie toch vandaan? In de vorige eeuw hebben veel mensen al dan niet verplicht geleerd om in morse te communiceren. Het was bijvoorbeeld verplicht gesteld bij een deel van de manschappen op de koopvaardijvloot, bij de marine, en ook voor een aantal dienstplichtigen. Voor de meeste mensen is het op het gehoor ontcijferen van morse het moeilijkst te leren, maar voor sommige anderen is dit geen probleem, maar is juist het seinen weer heel moeilijk. Hoe dan ook kost het vele maanden om te leren, maar misschien vormt dit juist ook wel onderdeel van de uitdaging...

Morse werd in die begintijd geseind met een traditionele seinsleutel, in het Engels 'straight key' genoemd. Een seinsleutel is een uiterst eenvoudig maar wel heel effectief (als het goed is) fijnmechanisch stukje gereedschap. Er zijn diverse varianten van, en net als bij bijvoorbeeld vulpennen zweert de ene persoon bij een platte knop, terwijl de ander liever een bolle knop op zijn of seinsleutel heeft. Seinsleutels gaan vele tientallen jaren mee, en duurdere seinsleutels zijn meestal voorzien van een serienummer, waarmee in veel gevallen ook de productiedatum te achterhalen is.

Rond de eeuwwisseling van 1900 experimenteerden diverse mensen zoals bijvoorbeeld Marconi met het versturen van signalen via de ether. Het gebruik van morse bleek bij dit nieuwe medium heel doeltreffend te werken. In eerste instantie werd gedacht dat de draadloze signalen niet verder zouden reiken dan tot aan de horizon. Maar door middel van experimenten over het Kanaal, en later van Europa naar de Verenigde Staten bleken de mogelijkheden heel veel verder te gaan. Al snel was duidelijk dat het hebben van radioapparatuur en een telegrafist aan boord de veiligheid van schepen dramatisch zou kunnen vergroten. Een van de eerste schepen die over deze mogelijkheid beschikte was de Titanic. Alleen werd er vanwege de gedachte dat de Titanic onzinkbaar was, pas in een erg laat stadium gebruik van gemaakt. Bij het bedrijf Kent Engineers in Engeland is voor de fatalistisch ingestelde telegrafist tegenwoordig een (volledig functionele) replica te koop van de destijds op de Titanic gebruikte seinsleutel.

De Titanic sleutelreplica van Kent Engineers (foto: Kent Engineers)
www.kent-engineers.com/titanicinfo.htm

Bij een gewone seinsleutel wordt het seinschrift gemaakt door een beweging vanuit de pols, waarbij het ellebooggewricht zoveel mogelijk in een rechte (haakse) hoek moet staan. De knop (deze lijkt op de knop zoals je aan bijvoorbeeld op ladenkasten aantreft) wordt daarbij tussen duim (onder) en wijs- en middelvinger (boven) vastgehouden. Tussen het seinen door mag de knop nooit worden losgelaten en de beweging moet ook echt vanuit de pols gemaakt worden. In talloze films is te zien hoe dit door mensen zonder enige ervaring in de morsetelegrafie roemloos wordt geprobeerd te imiteren. Het is trouwens extreem belangrijk om vanaf het allereerste begin deze beweging op de goede manier uit te voeren, omdat een eenmaal ingesleten verkeerde seingewoonte weer zeer moeilijk af te leren is. En een verkeerd aangeleerde seingewoonte kan later, bij hogere seinsnelheden tot grote problemen leiden. (wordt vervolgd)

Categorie: - bespiegeling - 471 woorden - Deze column kan deels op fictie berusten en de informatie is niet noodzakelijkerwijs volledig. Aan de inhoud kunnen geen rechten worden ontleend. De column is niet in alle gevallen heel geschikt voor jonge lezers.

Nóg zo'n muzieklinkje als

gisteren(klik)

(oh ja, en als je op het kleine vierkantje klikt, rechts van de volumeschuif, gaat ie beeldgroot)

Eerdere dagelijkse foto's

Draden door het landschap

2 mei 2006
copyright: John Piek

Waar komt mijn fascinatie voor morse-telegrafie toch vandaan? In de vorige eeuw hebben veel mensen al dan niet verplicht geleerd om in morse te communiceren. Het was bijvoorbeeld verplicht gesteld bij een deel van de manschappen op de koopvaardijvloot, bij de marine, en ook voor een aantal dienstplichtigen. Voor de meeste mensen is het op het gehoor ontcijferen van morse het moeilijkst te leren, maar voor sommige anderen is dit geen probleem, maar is juist het seinen weer heel moeilijk. Hoe dan ook kost het vele maanden om te leren, maar misschien vormt dit juist ook wel onderdeel van de uitdaging...

Ik schrijf deze columnreeks zowel voor mensen die weten wat morse is, als voor mensen die wellicht geen idee hebben, dus het is waarschijnlijk goed om even uit te leggen wat morsetelegrafie ook weer is. Zonder daar natuurlijk al te diep op in te gaan.

Samuel Morse (1791 - 1872)
(copyright op deze foto is niet meer geldig)

Toen het in de negentiende eeuw mogelijk bleek om elektriciteit over enige afstand via draden te transporteren, en zo op afstand apparaten of lampen in of uit te schakelen, ontstond ook al snel het idee om op die manier op snelle wijze berichten over grote afstanden te versturen. Vooral de rond diezelfde tijd overal aangelegde spoorwegen zouden daarvan kunnen profiteren. Maar ook op andere maatschappelijke vlakken was het nut van deze toepassing al snel duidelijk. Omdat het elektrisch transport van spraak nog niet was uitgevonden moest de communicatie dus op een andere manier plaatsvinden.

Het enige dat zoals gezegd in grote lijnen mogelijk was, was door middel van een schakelaar een lamp of een zoemer op afstand in en uit te schakelen. Diverse mensen vonden in die tijd manieren uit om letters zodanig te coderen dat ze met elektriciteit konden worden getransporteerd. De meeste methodes maakten gebruik van uurwerkachtige mechanieken om de letters mechanisch over te brengen. Samuel Morse, die tot dan toe zijn geld verdiende met het schilderen van portretten bedacht rond 1835 in samenspraak met anderen een systeem waarbij punten en strepen op een voortbewegende papierstrip werden getekend. Morse stelde het alfabet dat hij daarvoor gebruikte zodanig samen, dat de letters die in het Engels het meest voorkomen (de e, de i, de n, en de a bijvoorbeeld) in het alfabet het kortst zijn. Zo kan daardoor via het morsealfabet nog altijd de Engelse taal het meest snel en efficiënt worden verstuurd. Latere alfabetten, zoals die bijvoorbeeld in de twintigste eeuw voor telex gebruikt werden, zijn volgens andere criteria ingedeeld. Bij dat soort codes werd erop gelet dat bij de meest voorkomende letters de kans op verminking door storing het kleinst was. En in het computertijdperk werd bijna altijd voor een alfabetische indeling gekozen, wat het sorteren door computers op alfabet gemakkelijk maakt.

Terug naar de morse. Morsetelegrafie bleek een doorslaggevend succes. In veel landen werd al snel een wijdvertakt telegrafienetwerk opgezet, waarbij vele draden aan palen het landschap doorkruisten, en waarmee bedrijven en personen elkaar telegrammen konden sturen. In een tijdperk waarin de telefoon nog niet was uitgevonden was het natuurlijk een sensatie dat berichten niet meer met koeriers verstuurd werden. Door telegrafie nam niet alleen de snelheid van versturen, maar ook de betrouwbaarheid enorm toe. (wordt vervolgd)

Categorie: - bespiegeling - 529 woorden - Deze column kan deels op fictie berusten en de informatie is niet noodzakelijkerwijs volledig. Aan de inhoud kunnen geen rechten worden ontleend. De column is niet in alle gevallen heel geschikt voor jonge lezers.

Test met Muzieklinkje (klik)

ff kijken of dat werkt...

Eerdere dagelijkse foto's